زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
عنوان: آرژانتین و چرخه تکرارشونده بحرانهای اقتصادی
زیرعنوان: چرا بعضی کشورها بارها سقوط میکنند؟
مقدمه
آرژانتین اوایل قرن بیستم جزو ثروتمندترین کشورهای جهان بود؛ درآمد سرانه بالا، منابع طبیعی غنی و پیوند قوی با اقتصاد جهانی. اما در صد سال بعد، این کشور بارها دچار تورم شدید، نکول بدهی، سقوط پول ملی و فقر گسترده شد. سؤال اصلی این است: چرا کشوری با این همه ظرفیت، بارها به نقطه بحران بازمیگردد؟
وضعیت آرژانتین در آستانه هر بحران
الگوی تکرارشونده تقریباً همیشه یکسان بود:
– کسری بودجه مزمن دولت
– چاپ پول برای پوشش هزینهها
– کنترل دستوری قیمتها
– تضعیف پول ملی
– فرار سرمایه و بیاعتمادی عمومی
هر بار با وعده «این آخرین بحران است» شروع میشد.
ریشههای ساختاری بحران
مشکل آرژانتین یک حادثه نبود، بلکه ساختار بود:
– سیاستگذاری کوتاهمدت و پوپولیستی
– وابستگی شدید دولت به بدهی
– نهادهای اقتصادی ضعیف
– نبود انضباط مالی پایدار
– تغییر مداوم قواعد بازی
اقتصادی که قواعدش دائم عوض میشود، سرمایهگذاری نمیبیند.
اشتباهات تکرارشونده
چند خطا بارها بازتولید شد:
– کنترل قیمت بهجای کنترل تورم
– سرکوب نرخ ارز بهجای اصلاح بودجه
– مقصر دانستن «دشمن بیرونی»
– توزیع پول بهجای ایجاد تولید
مسکن موقت، جای درمان را گرفت.
نقطههای چرخش کوتاهمدت
در برخی مقاطع:
– اصلاحات محدود اجرا شد
– تورم موقتاً مهار شد
– اعتماد نسبی بازگشت
اما چون اصلاحات:
– ناقص بود
– هزینه سیاسی داشت
– ادامه پیدا نکرد
کشور دوباره به چرخه بحران برگشت.
نقش جامعه و سیاست
جامعه آرژانتین:
– به وعدههای اقتصادی بیاعتماد شد
– به دلار پناه برد
– نگاه کوتاهمدت پیدا کرد
وقتی مردم به آینده پول ملی باور ندارند، هیچ سیاستی پایدار نمیماند.
نتیجه نهایی
در دهههای اخیر:
– چندین بار نکول بدهی
– تورمهای سهرقمی
– کاهش مداوم ارزش پول
– فرسایش طبقه متوسط
بحران، به «وضعیت عادی» تبدیل شد.
درسهای کاربردی برای ایران امروز
1. بحرانهای مزمن با مسکن حل نمیشوند.
2. انضباط مالی، پیشنیاز ثبات است.
3. کنترل دستوری، جای اصلاح ساختاری را نمیگیرد.
4. اعتماد به پول ملی حیاتی است.
5. تغییر مداوم قواعد، اقتصاد را فلج میکند.
جمعبندی
آرژانتین نشان میدهد که اگر ریشههای بحران درمان نشود، تاریخ بارها تکرار میشود. منابع طبیعی و شعارهای بزرگ کافی نیستند؛ آنچه کشور را نجات میدهد، ثبات سیاست، انضباط مالی و اعتماد پایدار جامعه است.
