زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
عنوان: پیشبینی و مدیریت جریان نقدی (Cash Flow Forecasting)
بیشتر بحرانهای نقدینگی نه بهدلیل غیرقابلپیشبینی بودن، بلکه بهدلیل «پیشبینینکردن» رخ میدهند. جریان نقدی، برخلاف تصور رایج، پدیدهای تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه مستقیم تصمیمهای قابلردیابی مدیریتی است. پیشبینی جریان نقدی، ابزار دیدن آینده قبل از رسیدن به لبه پرتگاه است.
پیشبینی جریان نقدی یعنی برآورد دقیق ورود و خروج پول در بازههای زمانی مشخص؛ معمولاً هفتگی، ماهانه و فصلی. هدف این کار، پیشبینی سود نیست، بلکه شناسایی نقاط فشار نقدینگی پیش از وقوع آنهاست. مدیری که جریان نقدی را پیشبینی میکند، غافلگیر نمیشود.
اولین اصل در پیشبینی نقدینگی، واقعگرایی است. برآورد خوشبینانه فروش، خوشحساب فرضکردن مشتریان و نادیدهگرفتن تأخیرها، پیشبینی را به یک گزارش آرزومندانه تبدیل میکند. پیشبینی مؤثر، بدبینانه اما دقیق است؛ نه امیدوارانه و مبهم.
دومین اصل، تفکیک تعهد از پرداخت واقعی است. بسیاری از مدلهای ضعیف، درآمد را در زمان فروش و هزینه را در زمان ثبت حسابداری لحاظ میکنند، نه در زمان دریافت و پرداخت پول. پیشبینی نقدینگی باید فقط و فقط بر مبنای پول واقعی باشد؛ نه سود تعهدی.
سومین نکته، بهروزرسانی مستمر است. پیشبینی جریان نقدی یک فایل ثابت نیست؛ یک ابزار زنده است. هر قرارداد جدید، هر تأخیر در وصول، هر هزینه پیشبینینشده باید فوراً در مدل نقدی منعکس شود. مدلهایی که بهروزرسانی نمیشوند، بیشتر خطرناکاند تا مفید.
مدیریت جریان نقدی، فراتر از پیشبینی است. زمانی که کمبود نقدینگی در افق دیده میشود، مدیر فرصت دارد اقدام کند: مذاکره با تأمینکننده، اصلاح شرایط فروش، تعویق سرمایهگذاری، یا حتی توقف رشد. بدون پیشبینی، این اقدامات همیشه دیر انجام میشوند.
شرکتهای حرفهای، پیشبینی نقدینگی را ابزار تصمیمگیری استراتژیک میدانند. آنها پروژهها را نه بر اساس سود مورد انتظار، بلکه بر اساس توان تحمل فشار نقدی انتخاب میکنند. پروژهای که سودآور اما نقدینگیبر است، ممکن است آگاهانه رد شود.
در نهایت، پیشبینی جریان نقدی یعنی تبدیل آینده نامطمئن به سناریوهای قابلمدیریت. سیستمی که آینده نقدینگی خود را میبیند، مجبور به تصمیمهای اضطراری نمیشود و همیشه یک قدم جلوتر از بحران حرکت میکند.
مدیریت خوب، واکنش سریع نیست؛
دیدن زودهنگام است.
