زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
چرا بیشتر سهامداران در سود میفروشند و در ضرر نگه میدارند؟
اگر از هر فعال بازار بپرسی:
«بزرگترین اشتباهت چی بوده؟»
معمولاً میگوید:
> «زود فروختم…
> بدها رو نگه داشتم.»
این رفتار اتفاقی نیست؛
یک الگوی تکرارشونده روانی در بورس ایران است.
در این مقاله توضیح میدهیم چرا این اتفاق میافتد و سرمایهگذار حرفهای چطور از این تله خارج میشود.
—
ریشه اصلی مشکل: دردِ ضرر قویتر از لذتِ سود است
از نظر روانشناسی مالی:
– دردِ از دست دادن پول
– تقریباً دو برابر لذتِ بهدست آوردن آن است
به همین دلیل:
– سود کوچک → سریع قفل میشود
– ضرر → انکار میشود
سهامدار ترجیح میدهد امید داشته باشد تا ضرر را بپذیرد.
—
چرا در سود زود میفروشیم؟
چون:
– سود «واقعی» و قابل لمس است
– ترس از برگشت بازار داریم
– میخواهیم بگوییم «اشتباه نکردم»
در واقع، فروش در سود بیشتر برای آرامش ذهن است تا منطق سرمایهگذاری.
—
چرا در ضرر نگه میداریم؟
چون:
– فروش = پذیرش اشتباه
– امید، ارزانتر از تصمیم سخت است
– با خودمان میگوییم: «برمیگرده…»
در بورس ایران، این امید اغلب:
– بدون سناریو
– بدون زمان
– و بدون تحلیل
است.
—
اشتباه مرگبار: یکی کردن «سهم» با «خود»
بسیاری از سهامداران:
– به سهم هویت میدهند
– نقد سهم را نقد خودشان میدانند
در نتیجه:
– حاضرند سهم را نگه دارند
– ولی حاضر نیستند اشتباه را بپذیرند
سرمایهگذار حرفهای این پیوند را قطع میکند.
—
تفاوت کلیدی حرفهایها با آماتورها
سرمایهگذار آماتور میپرسد:
> «الان تو سودم یا ضرر؟»
سرمایهگذار حرفهای میپرسد:
> «فرضی که با آن خریدم هنوز معتبر است؟»
اگر فرض نقض شده:
– حتی در ضرر میفروشد
اگر فرض پابرجاست:
– حتی در سود نگه میدارد
تصمیم، تابع تحلیل است نه احساس.
—
راهکار عملی: تصمیم را قبل از خرید بگیر
قبل از خرید باید مشخص باشد:
– چرا میخرم؟
– در چه شرایطی میفروشم؟
– حد خطا کجاست؟
اگر اینها بعد از خرید تعیین شوند،
تصمیمگیر احساس خواهد بود، نه عقل.
—
جمعبندی: بازار از احساسات تغذیه میکند
در بورس ایران:
– سودهای بزرگ از «نگهداشتن درست» میآیند
– نه از خریدهای زیاد
تا وقتی:
– سود را زود میبندی
– و ضرر را میکشی
بازار از تو جلوتر است.
اول ذهن را مدیریت کن،
بعد پرتفوی را.
