زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
اوبر چیست؟ بررسی تخصصی شرکت Uber Technologies Inc. و جایگاه آن در اقتصاد دیجیتال
مقدمه
اوبر یکی از نمونههای شناختهشده تحول کسبوکارهای سنتی به مدلهای مبتنی بر فناوری است. شرکت Uber Technologies Inc. با استفاده از نرمافزار، داده، شبکه کاربران و زیرساختهای دیجیتال، شیوه ارتباط میان مسافران، رانندگان، فروشندگان و ارائهدهندگان خدمات حملونقل را تغییر داده است.
شناخت اوبر فقط به بررسی یک اپلیکیشن درخواست خودرو محدود نمیشود. این شرکت نمونهای از کسبوکارهای پلتفرمی است که تلاش میکنند چند گروه مستقل از کاربران را در یک محیط دیجیتال به یکدیگر متصل کنند و از تسهیل این ارتباط، درآمد ایجاد کنند.
اوبر چگونه فعالیت میکند؟
هسته اصلی فعالیت اوبر، ایجاد ارتباط میان تقاضا و عرضه است. مسافر از طریق اپلیکیشن درخواست سفر ثبت میکند، راننده واجد شرایط درخواست را دریافت میکند و سامانه با استفاده از اطلاعات مکانی و الگوریتمهای تخصیص، فرایند انجام سفر را مدیریت میکند.
همین منطق در خدمات دیگر شرکت نیز مشاهده میشود. در بخش تحویل، مصرفکنندگان با رستورانها و فروشگاهها ارتباط پیدا میکنند و در بخش حملونقل بار، فرستندگان کالا به شرکتهای حملونقل و حاملان بار متصل میشوند.
اوبر در گزارش سالانه خود سه بخش اصلی عملیاتی را معرفی میکند: Mobility، Delivery و Freight. این ساختار نشان میدهد که فعالیت شرکت فراتر از جابهجایی مسافر توسعه یافته است.
مدل کسبوکار اوبر
اوبر بهجای آنکه در تمام بازارهای خود مالک مستقیم خودروها، رستورانها یا ناوگان حمل بار باشد، عمدتاً زیرساخت فناوری و بازارگاه دیجیتال را فراهم میکند. درآمد شرکت در بسیاری از این تعاملات از کارمزدها و هزینههای مرتبط با استفاده از پلتفرم به دست میآید؛ هرچند نحوه ثبت درآمد در بازارها و قراردادهای مختلف یکسان نیست.
این ساختار میتواند نیاز به سرمایهگذاری مستقیم برای مالکیت تمام داراییهای عملیاتی را کاهش دهد. بااینحال، شرکت همچنان هزینههای قابلتوجهی برای توسعه فناوری، پشتیبانی، بازاریابی، بیمه، ایمنی و مدیریت ریسک دارد.
چرا اوبر اهمیت اقتصادی دارد؟
اهمیت اوبر در ترکیب چند قابلیت است: دسترسی به کاربران، مدیریت عرضه و تقاضا، پردازش دادههای عملیاتی و ارائه خدمات در مقیاس گسترده. هرچه تعداد کاربران فعال و ارائهدهندگان خدمات در یک منطقه افزایش یابد، امکان ایجاد تطبیقهای بیشتر میان عرضه و تقاضا فراهم میشود؛ البته این مزیت به کیفیت خدمات، قیمتگذاری و حفظ اعتماد کاربران وابسته است.
درس مدیریتی برای کسبوکارها
تجربه اوبر نشان میدهد که رشد یک کسبوکار دیجیتال تنها به طراحی اپلیکیشن وابسته نیست. زیرساخت قابلاعتماد، مدیریت عملیات، شناخت رفتار مشتری، حل مسائل واقعی بازار و ایجاد تعادل میان منافع طرفهای مختلف اهمیت اساسی دارند.
از نگاه چرو، مطالعه چنین شرکتهایی زمانی ارزشمند است که اطلاعات به دانش کاربردی تبدیل شود. مدیران میتوانند با بررسی ساختار اوبر، درباره توسعه خدمات مکمل، کاهش اصطکاک خرید و فروش و طراحی تجربه بهتر برای مشتریان تصمیمهای دقیقتری بگیرند.
جمعبندی
Uber Technologies Inc. نمونهای از توسعه یک مدل کسبوکار مبتنی بر فناوری و شبکه است. شناخت این شرکت فرصتی برای مطالعه اقتصاد پلتفرمی، مدیریت بازارگاه، خدمات دیجیتال و چالشهای رشد در مقیاس جهانی فراهم میکند.
این مقاله با رویکرد آموزشی و تحلیلی چرو تهیه شده است و هدف آن، افزایش شناخت مخاطب از ساختار کسبوکارهای نوآور و سازوکار اقتصاد دیجیتال است.