اقتصاد اشتراک در نتفلیکس؛ از فروش مقطعی تا رابطه بلندمدت با مشتری

اقتصاد اشتراک در نتفلیکس؛ از فروش مقطعی تا رابطه بلندمدت با مشتری
یکی از مفاهیم مهم در اقتصاد دیجیتال، درآمد تکرارشونده است. در مدل فروش سنتی، مشتری یک محصول را خریداری میکند و معامله پایان مییابد. اما در مدل اشتراکی، رابطه اقتصادی میتواند در طول زمان ادامه پیدا کند.
نتفلیکس یکی از نمونههای شناختهشده این مدل در صنعت سرگرمی است.
مدل اشتراکی از یک طرف فرصت ایجاد درآمد مستمر را فراهم میکند و از طرف دیگر شرکت را با یک الزام مهم مواجه میسازد: حفظ رضایت مشتری.
در فروش یک محصول، ممکن است شرکت فقط روی جذب مشتری تمرکز کند. اما در اشتراک، جذب مشتری آغاز رابطه است.
مشتری باید به اندازه کافی ارزش دریافت کند که ادامه اشتراک برای او منطقی باشد.
به همین دلیل، شاخصهایی مانند نرخ حفظ مشتری، لغو اشتراک، هزینه جذب مشتری و ارزش طول عمر مشتری اهمیت پیدا میکنند.
ارزش طول عمر مشتری یعنی مجموع ارزش اقتصادی مورد انتظار از یک مشتری در طول رابطه با شرکت.
این مفهوم برای کسبوکارهای کوچک نیز کاربرد دارد.
فرض کنید یک فروشگاه به جای تمرکز صرف بر یک فروش، مشتری را به خریدهای بعدی، خدمات پس از فروش، محتوای آموزشی و ارتباط مستمر دعوت کند. در این حالت، ارزش اقتصادی مشتری فقط به خرید اول محدود نمیشود.
البته مدل اشتراکی همیشه بهترین مدل برای هر کسبوکار نیست. اگر محصول مصرفی باشد یا مشتری نیاز دائمی نداشته باشد، اشتراک ممکن است برای بازار مناسب نباشد.
بنابراین طراحی مدل درآمدی باید بر اساس رفتار واقعی مشتری انجام شود.
از نگاه چرو، سؤال مهم این نیست که «آیا اشتراک خوب است؟»
سؤال دقیقتر این است:
آیا محصول یا خدمت ما آنقدر ارزش مستمر ایجاد میکند که مشتری حاضر باشد رابطه اقتصادی خود را ادامه دهد؟
اگر پاسخ مثبت باشد، مدل اشتراکی میتواند یک ساختار قدرتمند ایجاد کند. اگر پاسخ منفی باشد، صرفاً اضافه کردن عنوان اشتراک نمیتواند مشکل مدل کسبوکار را حل کند.
نتفلیکس نمونهای ارزشمند برای مطالعه همین اصل است: ارزش اقتصادی بلندمدت زمانی ایجاد میشود که مشتری در طول زمان همچنان دلیل مشخصی برای ادامه رابطه با شرکت داشته باشد.
