زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
مدل کسب‌وکار نایک؛ چگونه فروش محصول به ساخت یک اکوسیستم برند تبدیل شد؟
نایک یکی از نمونه‌های مهم در صنعت جهانی پوشاک و تجهیزات ورزشی است؛ اما مزیت اقتصادی آن صرفاً به فروش کفش، پوشاک یا تجهیزات ورزشی محدود نمی‌شود. بخش مهمی از قدرت نایک از ترکیب طراحی محصول، نوآوری، بازاریابی، شبکه توزیع، ارتباط مستقیم با مصرف‌کننده و ارزش برند شکل گرفته است.
مدل کسب‌وکار نایک بر ایجاد تقاضا، توسعه محصول و تبدیل ارتباط با مشتری به ارزش بلندمدت استوار است. نایک بخش قابل توجهی از تولید خود را به شرکای تولیدی در کشورهای مختلف واگذار می‌کند و در مقابل، تمرکز بیشتری بر طراحی، توسعه فناوری، مدیریت برند، بازاریابی و توزیع دارد. این ساختار به شرکت اجازه می‌دهد منابع خود را بیشتر روی فعالیت‌هایی متمرکز کند که می‌توانند تمایز رقابتی ایجاد کنند.
یکی از عناصر مهم مدل نایک، تنوع کانال‌های فروش است. فروش از طریق فروشگاه‌های اختصاصی، خرده‌فروشان، تجارت الکترونیک و کانال‌های دیجیتال به شرکت امکان می‌دهد ارتباط خود را با بخش‌های مختلف بازار مدیریت کند. در سال‌های اخیر نیز فروش مستقیم به مصرف‌کننده اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا این کانال علاوه بر درآمد، داده و شناخت بیشتری از رفتار مشتری ایجاد می‌کند.
اما بخش مهم‌تر، ارتباط میان محصول و برند است. یک کفش ورزشی صرفاً زمانی می‌تواند به محصولی با ارزش اقتصادی بالا تبدیل شود که مشتری برای نام، طراحی، فناوری، تجربه و هویتی که همراه محصول دریافت می‌کند نیز ارزش قائل باشد.
درس مهم مدل نایک برای کسب‌وکارها این است که رشد پایدار الزاماً از افزایش تعداد محصولات به دست نمی‌آید. گاهی ایجاد یک سیستم منسجم از محصول، برند، تجربه مشتری، فناوری و توزیع می‌تواند ارزش بسیار بیشتری نسبت به فروش مستقل کالا ایجاد کند.
ذهنیت چرو نیز از همین نقطه شروع می‌شود: کسب‌وکار قدرتمند فقط کالا نمی‌فروشد؛ بلکه باید برای مشتری دلیل مشخصی برای انتخاب، اعتماد و بازگشت ایجاد کند.
