زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
هوش مصنوعی روی دستگاه چیست؟ نقش Qualcomm در پردازش هوشمند
هوش مصنوعی روی دستگاه یا On-device AI به اجرای تمام یا بخشی از محاسبات هوش مصنوعی مستقیماً روی تلفن همراه، رایانه، خودرو یا دستگاه متصل اشاره دارد. در این رویکرد، لازم نیست همه داده‌ها برای پردازش به یک سرور ابری ارسال شوند.
کوالکام در توسعه پلتفرم‌های پردازشی مورد استفاده در دستگاه‌های هوشمند فعالیت می‌کند و هوش مصنوعی یکی از زمینه‌های مهم رقابت در این بازار است. با این حال، موفقیت در این حوزه تنها به قدرت پردازنده وابسته نیست؛ حافظه، نرم‌افزار، مصرف انرژی، امنیت و کیفیت مدل نیز اهمیت دارند.
چرا پردازش محلی اهمیت دارد؟
در یک معماری ابری، دستگاه داده را ارسال می‌کند، سرور عملیات محاسباتی را انجام می‌دهد و نتیجه به دستگاه بازمی‌گردد. این معماری برای بسیاری از وظایف مناسب است، به‌خصوص زمانی که به مدل‌های بزرگ یا منابع محاسباتی گسترده نیاز باشد.
در پردازش محلی، بخشی از این مسیر حذف می‌شود. در شرایط مناسب، این موضوع می‌تواند زمان پاسخ را کاهش دهد، نیاز به ارسال داده را محدود کند و امکان اجرای قابلیت‌ها را در شرایط اتصال ضعیف فراهم سازد.
البته پردازش محلی همیشه بهتر نیست. محدودیت حافظه و توان محاسباتی دستگاه ممکن است استفاده از مدل‌های بزرگ را دشوار کند. انتخاب میان پردازش محلی و ابری باید بر اساس نوع کاربرد انجام شود.
نقش CPU، GPU و NPU
پردازنده مرکزی برای وظایف عمومی مناسب است. پردازنده گرافیکی می‌تواند محاسبات موازی را انجام دهد و واحد پردازش عصبی یا NPU برای اجرای برخی عملیات مرتبط با شبکه‌های عصبی بهینه می‌شود.
این تقسیم کار می‌تواند بهره‌وری را افزایش دهد، اما نتیجه به نوع مدل، دقت عددی، اندازه ورودی و بهینه‌سازی نرم‌افزار وابسته است. توان پردازشی اعلام‌شده نیز به‌تنهایی سرعت اجرای یک برنامه واقعی را مشخص نمی‌کند.
برای ارزیابی عملکرد هوش مصنوعی باید زمان پاسخ، مصرف انرژی، میزان حافظه مورد نیاز، کیفیت خروجی و پایداری در بار کاری طولانی بررسی شوند.
حریم خصوصی و امنیت داده
پردازش محلی می‌تواند نیاز به ارسال بعضی اطلاعات به سرور را کاهش دهد؛ اما این موضوع به‌تنهایی امنیت کامل را تضمین نمی‌کند. امنیت سیستم‌عامل، مجوزهای نرم‌افزار، حفاظت از حافظه، رمزگذاری، مدیریت به‌روزرسانی‌ها و نحوه ذخیره‌سازی داده نیز اهمیت دارند.
در کاربردهای حساس، باید مشخص شود چه داده‌ای روی دستگاه باقی می‌ماند، چه داده‌ای به فضای ابری منتقل می‌شود و کاربر چگونه می‌تواند این فرایند را کنترل کند.
فرصت‌های تجاری هوش مصنوعی محلی
از تلفن همراه و رایانه شخصی تا تجهیزات صنعتی و خودرو، پردازش هوشمند می‌تواند قابلیت‌های جدیدی ایجاد کند. ترجمه محلی، پردازش تصویر، تشخیص صدا، خلاصه‌سازی و برخی دستیارهای هوشمند از نمونه‌های کاربردی این حوزه هستند؛ البته پشتیبانی واقعی به سخت‌افزار و نرم‌افزار هر محصول بستگی دارد.
برای شرکت سازنده تراشه، این بازار می‌تواند تقاضا برای پردازنده‌های تخصصی‌تر و پلتفرم‌های پیشرفته را افزایش دهد. اما تبدیل فرصت فنی به درآمد به پذیرش مشتری، توسعه نرم‌افزار و تمایل کاربران به پرداخت هزینه وابسته است.
نگاه چرو به ارزش فناوری
در تحلیل چرو، نباید قابلیت جدید را صرفاً به دلیل جذابیت تبلیغاتی موفق دانست. باید بررسی کرد که آیا فناوری مسئله‌ای واقعی را حل می‌کند، هزینه انجام کار را کاهش می‌دهد یا تجربه مشتری را بهبود می‌بخشد.
برای مثال، اگر پردازش محلی یک وظیفه را با مصرف انرژی کمتر و زمان پاسخ مناسب انجام دهد، می‌تواند ارزش ملموسی ایجاد کند. اگر قابلیت جدید هزینه و پیچیدگی اضافه کند، اما مزیت قابل سنجشی نداشته باشد، ارزش اقتصادی آن کمتر خواهد بود.
جمع‌بندی
هوش مصنوعی روی دستگاه یکی از مسیرهای مهم توسعه رایانش هوشمند است. کوالکام از طریق پلتفرم‌های پردازشی خود در این حوزه فعالیت می‌کند، اما مزیت پایدار به هماهنگی سخت‌افزار، نرم‌افزار، امنیت و کاربردهای واقعی وابسته خواهد بود.
