ریسک‌پذیری حساب‌شده در زمان ترس عمومی

ریسک‌پذیری حساب‌شده در زمان ترس عمومی

چگونه جابز ریسک می‌کرد نه قمار

در زمان بحران و ترس عمومی اغلب مدیران به دو گروه تقسیم می‌شوند. گروهی کاملاً فلج می‌شوند و هیچ ریسکی نمی‌پذیرند و گروهی دیگر از روی استیصال دست به تصمیم‌های هیجانی و قمارگونه می‌زنند. استیو جابز هیچ‌کدام از این دو نبود.

جابز به ریسک اعتقاد داشت اما نه ریسک کور. او بین ریسک‌پذیری حساب‌شده و قمار تفاوت قائل بود. ریسک از نگاه او تصمیمی بود که بر پایه درک عمیق از محصول بازار و توان سازمان گرفته می‌شود حتی اگر نتیجه آن قطعی نباشد.

در شرایطی که فضای عمومی پر از ترس بود جابز تصمیم‌هایی می‌گرفت که برخلاف جریان غالب حرکت می‌کرد. اما این تصمیم‌ها بر اساس تحلیل و باور عمیق او به آینده محصول بود نه واکنش احساسی به فشار محیط.

در اپل جابز هرگز روی همه چیز ریسک نمی‌کرد. او دامنه ریسک را محدود و متمرکز نگه می‌داشت. به‌جای پخش ریسک روی پروژه‌های متعدد یک یا دو شرط اصلی را انتخاب می‌کرد و تمام انرژی را روی موفقیت آن‌ها می‌گذاشت.

در اقتصاد امروز ایران بسیاری از مدیران به دلیل ترس عمومی یا کاملاً متوقف شده‌اند یا تصمیم‌های پرخطر بدون پشتوانه می‌گیرند. تجربه جابز نشان می‌دهد هر دو مسیر می‌تواند مرگ‌آور باشد.

ریسک حساب‌شده نیازمند شفافیت ذهنی است. جابز قبل از هر تصمیم پرریسک می‌دانست اگر شکست بخورد چه چیزی را از دست می‌دهد و اگر موفق شود چه چیزی به دست می‌آورد. این آگاهی مرز بین ریسک و قمار را مشخص می‌کند.

درس مدیریتی این تجربه روشن است. در بحران نمی‌توان بدون ریسک زنده ماند اما نوع ریسک تعیین‌کننده است. سازمان‌هایی می‌مانند که شجاعانه اما آگاهانه ریسک می‌کنند نه آن‌هایی که از ترس می‌ایستند یا از ناچاری قمار می‌کنند.